- For Appointment:
- +91 63590 11009
- Chat on Whatsapp
"આંતરડું પાછું જોડાશે, તો સાંધો ટકશે ને?" — આ ઓપરેશનનો સાચો સવાલ આ જ છે. સાંધો લોહીના પ્રવાહ, ખેંચાણ વગરની પહોંચ અને બંધ કરતાં પહેલાંની ચકાસણી પર ટકે છે. Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad.
છેલ્લે અપડેટ: 5 ઑક્ટોબર 2026

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Surgical gastroenterology માં super-specialty તાલીમ, એ જ વિષયમાં બે ઉચ્ચ ડિગ્રી, અને GI અને cancer surgery નો 18 વર્ષનો અનુભવ. મળાશયનો દરેક cancer ઓપરેશન અને રસ્તો નક્કી થાય એ પહેલાં tumour board માં ચર્ચાય છે.
મળાશય (rectum) ના વચ્ચેના ભાગની ગાંઠ anterior resection થી કઢાય છે: ગાંઠવાળું મળાશય એની ચરબીની થેલી અને lymph nodes સાથે કઢાય છે, અને મોટું આંતરડું નીચે લાવીને બાકી રહેલા મળાશય સાથે જોડાય છે — એટલે સંડાસનો કુદરતી રસ્તો રહે છે.
આ ઓપરેશન બે જગ્યાએ થાય છે — પેટની ડાબી બાજુ ઉપર, જ્યાં મુખ્ય ધમની બંધાય છે અને આંતરડું છૂટું થાય છે; અને pelvis માં ઊંડે, જ્યાં મળાશય કઢાય છે. Robot એક જ ગોઠવણીથી બંને જગ્યાએ પહોંચે છે, અને સાંધામાં લોહીનો પ્રવાહ દેખાડતો fluorescence view એના camera માં જ છે.
મોકળા pelvis માં વચ્ચેના મળાશયની ગાંઠ માટે દૂરબીન એ જ ઓપરેશન સારી રીતે અને ઓછા ખર્ચે કરે છે. સાંકડું pelvis, ભારે શરીર, મોટી ગાંઠ કે radiotherapy પછીના pelvis માં robot એનો ખર્ચ વસૂલ કરે છે.
લક્ષ્ય એક specimen છે — ગાંઠ, એની નીચે સુધીની મળાશયની આખી ચરબીની થેલી, અને મુખ્ય ધમની સાથેની lymph nodes — એક જ ટુકડામાં, ચારે બાજુ ચોખ્ખા margin સાથે; અને પછી રૂઝાય એવો સાંધો.
વચ્ચેના મળાશયની મોટા ભાગની ગાંઠમાં આખી mesorectum છેક pelvic floor સુધી કઢાય છે, કારણ કે lymph ની નળીઓ એની અંદર નીચે તરફ વહે છે. પછી છૂટું કરેલું, સારા લોહીના પ્રવાહ વાળું મોટું આંતરડું બાકી રહેલા ટૂંકા મળાશય સાથે જોડાય છે. Pathologist specimen ને grade આપે છે, અને Dr Harsh Shah એ grade ને પોતાના ઓપરેશનનો હિસાબ માને છે.
પહેલાં chemotherapy કે radiotherapy આપવી કે નહીં, એ tumour board MRI જોઈને નક્કી કરે છે; તપાસનો ક્રમ robotic rectal cancer surgery ના પાના પર છે. આ પાનું ઓપરેશન અને સાંધા વિશે છે.
દૂરબીનમાં સાધનો સીધાં હોય છે અને camera સહાયક પકડે છે. Robot surgeon ને છેડેથી વળતાં સાધનો, પોતાના હાથમાં સ્થિર 3D camera, અને કામ કરતો ત્રીજો હાથ આપે છે — પેટના ઉપરના ભાગમાં પણ અને pelvis માં પણ.
મુખ્ય ધમનીની આસપાસ વળતાં સાધનોથી નળીને નજીકથી સાફ કરી શકાય છે, અને aorta ઉપર પથરાયેલું nerves નું જાળું અડ્યા વગર રહે છે. Pelvis માં ત્રીજો હાથ મળાશયને ઉપર-આગળ પકડી રાખે છે, એટલે પાછળનું પડ સરખું ખૂલે છે, અને ઊંડે camera હલતો નથી. સાંધો કરવાનો સમય આવે ત્યારે એ જ robotic camera fluorescence view માં ફરે છે — નસમાં dye આપ્યા પછી દેખાય છે કે મોટા આંતરડાના છેડામાં લોહી બરાબર પહોંચે છે કે નહીં.
આમાંનું કંઈ cancer નું ઓપરેશન બદલતું નથી. Open કે દૂરબીન જેટલું જ મળાશય, એ જ થેલી અને એ જ nodes કઢાય છે. બદલાય છે સાંકડી જગ્યાઓમાંની ચોકસાઈ — અને એ સૌથી વધુ ત્યાં કામ આવે છે જ્યાં pelvis સાંકડું હોય, શરીર ભારે હોય, કે radiotherapy થી પેશી કડક થઈ હોય.
પેટ પર નાભિની ઊંચાઈએ એક લીટીમાં ચાર પાતળાં robotic ports, અને stapler-suction માટે સહાયકનો એક port. Robot ના હાથ દર્દી ઉપરના એક જ boom પરથી આવે છે, અને એ રીતે ગોઠવાય છે કે ઉપર બરોળ તરફ અને નીચે pelvis માં — બંને બાજુ કામ થઈ શકે.
Operation table robot સાથે જોડાયેલું છે, એટલે સાધનો કાઢ્યા વગર દર્દીને pelvis માટે માથું નીચું કે ઉપરના પેટ માટે ત્રાંસા કરી શકાય છે. ઊંચા દર્દીમાં બરોળ તરફ વધુ પહોંચ જોઈએ તો ખૂણો જબરદસ્તીથી નહીં, હાથની દિશા ફરી ગોઠવીને મેળવાય છે. કામચલાઉ ileostomy ની જગ્યા stoma nurse પહેલેથી નિશાન કરે છે, અને ઘણી વાર એક port ત્યાં જ મૂકાય છે.
ગાદી, ગરમાવો અને દર્દીની સ્થિતિ docking પહેલાં પૂરાં થાય છે. પડ અસુરક્ષિત બને કે લોહી હાથથી વધુ સારી રીતે રોકાય એમ હોય, તો હાથ undock કરીને ઓપરેશન open માં આગળ વધે છે — consent માં આ પહેલેથી લખાયેલું હોય છે, અને એ નિષ્ફળતા નહીં, સમજદારી છે.
મળાશય અને નીચેના મોટા આંતરડાની મુખ્ય ધમની એના મૂળની નજીક બંધાય છે, જેથી એની સાથેની lymph nodes specimen સાથે નીકળે. એને છેક મૂળમાંથી બાંધવી કે ડાબા આંતરડાની પહેલી શાખા પછી — એ nodes અને સાંધાને જોઈતા લોહીના પ્રવાહ પરથી નક્કી થાય છે.
પહેલી શાખા રાખવાથી જોડાનારા છેડા સુધી લોહી સારું પહોંચી શકે; મૂળમાંથી બાંધવાથી ધમની સાથેની બધી nodes સાફ થાય. બંને રીત standard છે, અને દરેક દર્દી માટે અલગ નક્કી થાય છે. બંનેમાં ધમની બારીક વળતાં સાધનોથી સાફ થાય છે, અને aorta ની આગળ પથરાયેલું nerves નું પાતળું જાળું — જે ejaculation અને પેશાબ માટે મહત્ત્વનું છે — જગ્યાએ જ રહે છે.
વધુ નીચે, pelvis ની કિનારે, મળાશયની પાછળથી બે nerves pelvis માં ઊતરે છે. Mesorectum ની પાછળનું dissection એને અકબંધ રાખે છે — એ ઢીલા કુદરતી પડમાં, જે gas ના દબાણ અને robot ના camera થી ચોખ્ખું દેખાય છે.
ખેંચાઈને થયેલો સાંધો સારો રૂઝાતો નથી. વચ્ચેના મળાશયના cancer માં સામાન્ય રીતે મોટું આંતરડું છેક બરોળ પાસેના વળાંક સુધી છૂટું કરવું પડે છે, જેથી એ લોહીના પ્રવાહ સાથે, ઢીલું રહીને pelvis માં ઊંડે પહોંચે.
Robot થી આ અંદરથી બહાર તરફ થાય છે: ડાબા આંતરડાની નસ pancreas પાસે બંધાય છે, pancreas ની નીચેની કિનારે આંતરડાની પાછળની જગ્યા ખોલાય છે, અને બરોળ પાસેના જોડાણ છેલ્લે છોડાવાય છે. Pelvis ના કામ સાથે એ જ docking માં, ફક્ત table નો ઢાળ બદલીને આ કરવાથી બીજી ગોઠવણી ટળે છે અને ઓપરેશન એક જ પ્રવાહમાં ચાલે છે.
મળાશય ગાંઠની નીચેથી stapler થી કપાય છે — શક્ય એટલી ઓછી firing થી, કારણ કે દરેક વધારાની staple લાઇન જોખમ વધારે છે. Robot નું વળતું stapler અને ત્રીજા હાથની સ્થિર પકડ pelvis માં એ લાઇન મળાશયની આરપાર સીધી મૂકવા દે છે.
કાપતાં પહેલાં મોટા આંતરડાનો છેડો fluorescence view માં તપાસાય છે: નસમાં આપેલી dye થી સ્વસ્થ આંતરડું થોડી ક્ષણોમાં ચમકે છે, અને જે ભાગ અંધારો રહે એને કિનારી ચમકે ત્યાં સુધી કાપી નખાય છે. પછી ગુદાના રસ્તે circular stapler થી સાંધો થાય છે, અને એ જે બે વીંટી જેવી પેશી કાપે છે એ પૂરી છે કે નહીં તે જોવાય છે.
છેલ્લે સાંધો ચકાસાય છે. Pelvis માં saline ભરીને ગુદાના રસ્તે હળવેથી હવા અપાય છે અને અંદરથી scope થી જોવાય છે; એક પણ પરપોટો દેખાય તો ત્યાં જ ટાંકો લેવાય છે. Pelvis માં drain મૂકાય છે. સાંધાને બચાવવા કામચલાઉ ileostomy જોઈશે કે નહીં, એ સાંધો કેટલો નીચો છે, radiotherapy અપાઈ હતી કે નહીં, અને ચકાસણી કેવી રહી — એ પરથી નક્કી થાય છે, અને ઓપરેશન પહેલાં તમારી સાથે ચર્ચાય છે.
ત્રણેય રસ્તા એ જ મળાશય, થેલી અને nodes કાઢે છે અને એવા જ સાંધાનું લક્ષ્ય રાખે છે. ફરક છે ધમની, બરોળ પાસેનો વળાંક અને pelvis ના વચ્ચેના ભાગને સંભાળવામાં, રિકવરીમાં અને ખર્ચમાં.
| Open | દૂરબીન (laparoscopic) | Robotic | |
|---|---|---|---|
| ચીરો | પેટની વચ્ચે લાંબો ચીરો | નાનાં કાણાં અને નીચે એક નાનો ચીરો | નાનાં કાણાં અને નીચે એક નાનો ચીરો |
| મુખ્ય ધમની બાંધવી | સીધું, હાથથી | સીધાં સાધનો; aorta પરની nerves પાસે કાળજીનું કામ | વળતાં સાધનો ધમનીને નજીકથી સાફ કરે, nerves થી દૂર રહીને |
| બરોળ પાસેનો વળાંક છોડાવવો | ચીરો ઉપર લંબાવવો પડે | ઊંચા દર્દીમાં અઘરું | એ જ docking માં; હાથ લગાવેલા રાખીને table નો ઢાળ બદલાય |
| Pelvis ના વચ્ચેના ભાગનું dissection | સારો દેખાવ ફક્ત લાંબા ચીરાથી | મોકળા pelvis માં સારું | સ્થિર 3D દેખાવ અને મળાશય પકડતો ત્રીજો હાથ |
| સાંધામાં લોહીનો પ્રવાહ તપાસવો | અલગ fluorescence સાધન | અલગ fluorescence camera | Robotic camera માં જ fluorescence |
| લોહી વહેવું | સૌથી વધુ | ઓછું | ઓછું |
| Lymph nodes કાઢવી | સરખું — mesorectum અને મુખ્ય ધમની સાથેની nodes | સરખું | સરખું |
| Hospital માં રોકાણ અને કામ પર પાછા | સૌથી લાંબું; ઘા ભાર ઉપાડવા દેતો નથી | ઓછું | દૂરબીન જેવું |
| Operation theatre નો સમય | સૌથી ઓછો | વધુ | સૌથી વધુ |
| ખર્ચ | સૌથી ઓછો | મધ્યમ | સૌથી વધુ |
| કોના માટે યોગ્ય | બાજુના અંગમાં ઘૂસેલી ગાંઠ, કે લાંબું gas વાળું ઓપરેશન સહન ન કરી શકે એવા દર્દી | મોકળા pelvis અને સરળ શરીરરચનામાં વચ્ચેના મળાશયની ગાંઠ | સાંકડું pelvis, ભારે શરીર, મોટી ગાંઠ, radiation પછીનું pelvis |
પ્રકાશિત trials માં robotic અને દૂરબીનના મળાશયના ઓપરેશનનાં cancer પરિણામ સરખાં છે. Robot નો ફાયદો સૌથી વધુ ત્યાં છે જ્યાં pelvis કે શરીર દૂરબીનને અઘરું બનાવે; સરળ વચ્ચેના મળાશયની ગાંઠમાં પ્રામાણિક સલાહ દૂરબીનની પણ હોઈ શકે.
પ્રામાણિકપણે કહીએ તો, મોકળા pelvis, પાતળા શરીર અને radiotherapy વગરની વચ્ચેના મળાશયની ગાંઠમાં, અનુભવી હાથે દૂરબીન એ જ ઓપરેશન એટલી જ ગુણવત્તાથી અને ઓછા ખર્ચે કરે છે. તમારી પરિસ્થિતિ આવી હોય તો Dr Harsh Shah એ જ કહેશે — robot આપોઆપ નહીં સૂચવે.
Robot ત્યાં સૂચવાય છે જ્યાં એ મુશ્કેલી બદલે છે: સાંકડું પુરુષ pelvis, ભારે શરીર, મોટી ગાંઠ, કે radiotherapy થી કડક પેશી. ગાંઠ બાજુના અંગમાં ઘૂસી હોય અને એ અંગ સાથે એક ટુકડામાં કાઢવી પડે, કે હૃદય-ફેફસાંની બીમારીમાં gas અને માથું નીચું રાખીને લાંબું ઓપરેશન યોગ્ય ન હોય — ત્યારે open પસંદ થાય છે. આ નિર્ણય tumour board અને anaesthetist સાથે અગાઉથી થાય છે.
રિકવરી enhanced-recovery રીતે થાય છે: એ જ સાંજે ખુરશીમાં બેસવું, એ જ દિવસે પાણી, પહેલા દિવસથી ખાવું અને ચાલવું, પેશાબની નળી વહેલી કાઢવી, અને drain ચોખ્ખું વહે ત્યારે કાઢવો.
સૌથી વધુ ધ્યાન ત્રીજાથી સાતમા દિવસ સુધી રખાય છે: તાવ, ઝડપી ધબકારા, pelvis કે ગુદામાં દુખાવો, કે સુધરતા દર્દીનું અટકી જવું. આમાંનું કંઈ હોય તો મોઢેથી કંઈ નહીં, contrast સાથે CT scan, અને consultant ને તરત જાણ — રાત આખી રાહ નહીં.
મળાશયના કોઈ પણ સાંધા પછી સંડાસની આદત બદલાય છે: થોડા મહિના વારંવાર અને તાત્કાલિક જવું પડે, જ્યાં સુધી નવો ભાગ ટેવાય. ખોરાક, pelvic floor ની કસરત અને સાદી દવાઓ મદદ કરે છે, અને દર follow-up માં એ જોવાય છે. કામચલાઉ ileostomy બની હોય તો contrast test માં સાંધો રૂઝાયેલો દેખાય પછી, સામાન્ય રીતે થોડા મહિને, એ બંધ કરાય છે.
★★★★★
“We consulted Dr. Harsh Shah for rectal cancer treatment and had a very good experience. He is a very experienced and knowledgeable doctor who explained the treatment process clearly and guided us at every step. His supportive nature and professional approach gave us confidence throughout the treatment. We are grateful for his dedication and the care provided by him and his team. Highly recommended for rectal cancer treatment in Ahmedabad.”
★★★★★
“Met with Dr. Harsh Shah for the consultation of one of my relative. Dr. Harsh Shah is an exceptional surgical oncologist in Ahmedabad. His expertise in treating complex GI cancers like liver, pancreas, and colon cancers is truly remarkable. He explains everything clearly and gives patients full confidence in their treatment. Highly recommended for anyone looking for a skilled and compassionate cancer specialist.”
★★★★★
“My wife was suffering from colon cancer. Dr harsh shah performed her surgery 1 year back. And now she is cancer free with the grace of almighty and dr harsh shah’s treatment. He treats patients as his own family member. I may blindly tell any patient to approach him. Dr. harsh. Thank you is not enough. My sincere gratitude for all the help and advice you have given to us!”
દર્દીઓ અને પરિવારોના Google reviews, જેમ લખ્યા છે એમ જ (પહેલો મળાશયના cancer ની સારવાર લીધેલા દર્દીનો); અને મળાશયના cancer ના ઓપરેશન પછી એક દર્દીની વાત.
Mamta Somar · Google review
Nagesh Patidar · Google review
Joseph Sibi · Google review
Robotic anterior resection નો ખર્ચ open કે દૂરબીન કરતાં વધુ આવે છે — દરેક ઓપરેશનમાં વપરાતાં robotic સાધનો અને theatre ના વધુ સમયને કારણે; fluorescence dye, જરૂર પડે તો stoma અને પછી એને બંધ કરવાનું ઓપરેશન કુલ ખર્ચમાં ઉમેરાય છે. દાખલ થતાં પહેલાં office લેખિત અંદાજ આપે છે.
Policy મંજૂરી આપે ત્યાં Apollo Hospital, Bhat માં cashless દાખલ થવાનું ગોઠવાય છે, અને pre-authorisation ના કાગળો office તૈયાર કરે છે. તમારી policy robotic surgery ને કેટલી મર્યાદા સુધી આવરે છે, એ પૂછી લેજો. Policy ના કાગળ, ફોટો ઓળખપત્ર, બધા રિપોર્ટ્સ, MRI ની CD, અને લોહી પાતળું કરવાની દવા સહિત ચાલુ દવાઓની યાદી સાથે લાવજો.
જેથી મોટું આંતરડું ખેંચાયા વગર pelvis માં ઊંડે પહોંચે. ખેંચાણ વાળો સાંધો સારો રૂઝાતો નથી; બરોળ પાસેનો વળાંક છોડાવવાથી લોહીનો પ્રવાહ જાળવીને વધારાની લંબાઈ મળે છે.
લોહીનો પ્રવાહ જોવા માટે. નસમાં આપેલી dye થી સારા લોહી વાળું આંતરડું robotic camera માં ચમકે છે. છેડો બરાબર ન ચમકે તો સાંધો કરતાં પહેલાં એ ભાગ કાપી નખાય છે.
હંમેશાં નહીં. સાંધો સાવ નીચો હોય, radiotherapy અપાઈ હોય, કે ચકાસણીમાં શંકા લાગે ત્યારે કામચલાઉ ileostomy સૂચવાય છે. ઓપરેશન પહેલાં એની ચર્ચા થાય છે, અને સામાન્ય રીતે થોડા મહિને બંધ થાય છે.
એ ગાંઠ કરતાં વધુ તમારા pelvis અને શરીર પર આધાર રાખે છે. મોકળા pelvis માં દૂરબીન ઓછા ખર્ચે એ જ પરિણામ આપે છે. સાંકડા pelvis, ભારે શરીર કે radiotherapy પછી robot સૌથી અઘરાં પગલાં વધુ ચોક્કસ બનાવે છે.
શરૂઆતના થોડા મહિના વારંવાર અને ઉતાવળે જવું પડી શકે, જ્યાં સુધી નવો ભાગ ટેવાય. ખોરાક, કસરત અને દવાથી સુધારો થાય છે, અને દર મુલાકાતમાં એ પૂછાય છે.
તાવ, ઝડપી ધબકારા, pelvis કે ગુદામાં દુખાવો, કે રિકવરી અટકી જવી — મોટા ભાગે પહેલા અઠવાડિયામાં. ઘરે આમાંનું કંઈ પણ થાય તો એ જ દિવસે ફોન કરો; team રાહ જોયા વગર scan ગોઠવશે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, Ahmedabad
Consultation, MRI-CT-biopsy ના રિપોર્ટ્સ જોવા, second opinion, follow-up.
Google: 4.9 · 52 reviews
Apollo Hospital — Bhat, Gandhinagar
દાખલ થવું, robotic અને open surgery, અને hospital માંની સંભાળ.
Google: 5.0 · 25 reviews
મળાશયના cancer ના ઓપરેશન માટે આખા ગુજરાત, દક્ષિણ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશથી દર્દીઓ આવે છે.
Pelvis નું MRI, CT અને biopsy ના રિપોર્ટ્સ appointment પહેલાં મોકલી શકો, જેથી મુલાકાત શરૂ થાય ત્યારે એ વાંચેલા જ હોય. કયું ઓપરેશન અને કયો રસ્તો — એ મુલાકાતમાં તપાસ પછી અને tumour board માં નક્કી થાય છે. Call કરો +91-63590-11009 WhatsApp પર લખો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.