- For Appointment:
- +91 63590 11009
- Chat on Whatsapp
ગર્ભાશય (uterus) ના અસ્તરના cancer માં દૂરબીનથી ઓપરેશન એ સમાધાન નથી — એ જ પસંદગીનો રસ્તો છે. Robot એ ઓપરેશનમાં શું ઉમેરે છે, દરેક બાજુની પહેલી lymph node કેવી રીતે શોધાય છે, અને ક્યારે હજુ open કરવું પડે — એ આ પાનું સમજાવે છે. Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad.
છેલ્લે અપડેટ: 8 ઑક્ટોબર 2026
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Dr Swati Shah surgical oncologist છે, 18 વર્ષનો અનુભવ ધરાવે છે, અને ગર્ભાશય, ગર્ભાશયના મુખ અને અંડાશયના cancer નાં ઓપરેશન robot, દૂરબીન અને open — ત્રણેય રીતે કરે છે. ગર્ભાશયના દરેક cancer ની ઓપરેશન પહેલાં tumour board માં ચર્ચા થાય, અને ફાઇનલ રિપોર્ટ તથા molecular પરિણામ આવે ત્યારે ફરી થાય.
ગર્ભાશયના અસ્તરના cancer ની પહેલી સારવાર ગર્ભાશય, તેનું મુખ (cervix), બંને નળીઓ અને બંને અંડાશય કાઢવાની છે. દૂરબીનથી — robot કે laparoscopy — આ ઓપરેશન કરતાં cancer નું પરિણામ open જેટલું જ રહે, અને શરીર પર ભાર ઘણો ઓછો પડે. એટલે અહીં એ જ પસંદગીનો રસ્તો છે.
Robot પેડુના ઊંડાણમાં સ્થિર, મોટો દેખાવ અને કાંડાની જેમ વળતાં સાધનો આપે — વજન વધુ હોય, diabetes કે હૃદયની તકલીફ હોય ત્યારે એ વધુ કામ આવે. એનું near-infrared camera લીલી દવાને દરેક બાજુની પહેલી lymph node સુધી જતી બતાવે છે.
એ પહેલી nodes — sentinel nodes — કાઢીને બારીકાઈથી તપાસાય છે; પેડુની બધી nodes સાફ કરવામાં આવતી નથી. ગર્ભાશય થેલીમાં આખું યોનિમાર્ગેથી બહાર આવે, અને મોટા ભાગની બહેનો એ જ દિવસે કે બીજે દિવસે ઘરે જાય છે.
Cancer ગર્ભાશય સુધી જ સીમિત લાગે એવી લગભગ દરેક બહેન દૂરબીનના ઓપરેશન — robot કે laparoscopy — માટે યોગ્ય છે. ફાયદો ખાસ એવી બહેનોને છે જેમનું વજન વધુ છે, કે diabetes, બ્લડ પ્રેશર કે હૃદયની તકલીફ છે — જેમને પેટ પરના મોટા ચીરામાંથી ઊભા થવું વધુ અઘરું પડે.
ગર્ભાશયના અસ્તરનું cancer અને ગર્ભાશયના મુખ (cervix) નું cancer — બે જુદા રોગ છે, અને પુરાવા પણ ઊંધા છે. Cervix ના cancer માં દૂરબીનથી radical ઓપરેશન હવે પસંદ નથી કરાતું. ગર્ભાશયના અસ્તરના cancer માં ઊલટું છે: મોટા અભ્યાસોમાં દૂરબીનથી cancer નું પરિણામ એટલું જ અને તકલીફો ઓછી મળી. કોઈએ કહ્યું હોય કે “ગર્ભાશયનું cancer તો open જ કરવું પડે”, તો મોટે ભાગે cervix નો નિયમ ખોટા રોગ પર લાગુ થયો હોય છે.
કેટલીક સ્થિતિમાં હજુ જુદો રસ્તો જોઈએ. યોનિમાર્ગેથી આખું ન નીકળે એટલું મોટું ગર્ભાશય, પહેલાંના ઓપરેશનથી ભારે ચોંટેલું પેટ, કે ગર્ભાશયની બહાર સ્પષ્ટ ફેલાયેલો રોગ જેને મોટું ઓપરેશન જોઈએ — આમાં open ઓપરેશન થાય. પેટના કોઈ પણ ઓપરેશન માટે ખરેખર અશક્ત બહેનને, tumour board ની ચર્ચા પછી, ફક્ત યોનિમાર્ગેથી ગર્ભાશય કાઢવાનું સૂચવાય — staging અધૂરું રહેશે એ સ્વીકારીને.
ગર્ભાશયના cancer ની શંકા કેવી રીતે થાય અને નિદાન કેવી રીતે પાકું થાય, એ robotic uterus cancer surgery ના પાના પર અને મુલાકાતમાં સમજાવાય છે. આ પાનું ઓપરેશન અને એમાં robot શું બદલે છે એના વિશે છે.
નાની ઉંમરની બહેન, જેને ઓછા grade નું cancer છે અને હજુ બાળક જોઈએ છે, એને થોડો સમય ઓપરેશનને બદલે hormone ની સારવાર આપી શકાય. એ અલગ, સાંકડો રસ્તો છે — રૂબરૂ ચર્ચાય છે, અહીં નહીં.
દૂરબીનની કોઈ પણ રીત હોય, ઓપરેશન એ જ રહે. Robot ઉમેરે છે: પેડુના ઊંડાણમાં સ્થિર પકડાયેલો, મોટો, ત્રિપરિમાણીય દેખાવ; ગર્ભાશયની આસપાસ અને પેડુની બાજુની દીવાલો સુધી પહોંચતાં કાંડા જેવાં સાધનો; અને sentinel nodes ને ચિહ્નિત કરતી દવા બતાવતું near-infrared camera.
પેડુ સાંકડું છે, અને ગર્ભાશયની નસો કિડનીથી પેશાબ લઈ જતી નળીઓ (ureters) ની એકદમ નજીકથી પસાર થાય છે. સ્થિર, મોટા દેખાવમાં Dr Swati Shah એ નળીઓને નજરમાં રાખીને નસો ચોકસાઈથી બંધ કરી શકે. કાંડા જેવાં સાધનો ગર્ભાશયની આસપાસ અને પેડુના ખૂણાઓ સુધી સીધાં સાધનોના અઘરા ખૂણા વગર પહોંચે છે.
વજન દૂરબીનના ઓપરેશનને ધાર્યા કરતાં વધુ અસર કરે. ભારે શરીરમાં પેટની દીવાલ જાડી હોય અને આંતરડાં પેડુમાં ભરાઈ જાય; robot ના હાથ એ ભાર સામે પોતાની જગ્યા પકડી રાખે, એટલે ઓપરેશન વારંવાર ગોઠવણ વગર આગળ વધે. એ જ બહેનોને — જેમને open ચીરો ટાળવાથી ખરો લાભ છે — robot ખાસ ઉપયોગી પડે.
આ રોગમાં દૂરબીન અને robot — બંનેમાં cancer નું પરિણામ સરખું. બેમાંથી કયું, એ બહેનના શરીરના બાંધા, બીજી બીમારીઓ અને ગર્ભાશયના કદ પ્રમાણે મુલાકાતમાં નક્કી થાય. Robot ના સાધનોમાં સ્પર્શનો અનુભવ નથી, એટલે જે દેખાય છે અને ઓપરેશન પહેલાંની તપાસ જે કહે છે એના પરથી નિર્ણય લેવાય.
બહેન પીઠ પર સૂએ, પગ ટેકા પર, અને table માથા તરફ નીચું નમાવાય, જેથી આંતરડાં પેડુમાંથી ઉપર ખસી જાય. નાભિ પાસે camera નો port અને પેટ પર robot ના ports મૂકાય, અને સ્થિતિ તથા ગાદી પૂરી ગોઠવાય પછી robot જોડાય.
માથું નીચું રાખવાથી જ પેડુમાં કામ કરવાની જગ્યા બને છે. આ સ્થિતિમાં શ્વાસ અને બ્લડ પ્રેશર પર ખાસ ધ્યાન રખાય — એટલે હૃદય કે ફેફસાંની તકલીફ, ઊંઘમાં શ્વાસ અટકવો કે diabetes હોય તો anaesthesia ની તપાસ વહેલી ગોઠવાય છે.
પહેલું કામ આખા પેટ પર નજર — અસ્તર, ચરબીનું પડ (omentum), લીવરની સપાટી અને અંડાશય — અને પેડુમાંથી ધોઈને લીધેલું પ્રવાહી laboratory માં મોકલાય. Scan માં ન દેખાયેલો રોગ દેખાય, તો plan આંખ મીંચીને ચાલુ ન રખાય; ત્યાં જ ફરી વિચારાય.
ઓપરેશનની શરૂઆતમાં ગર્ભાશયના મુખમાં લીલી દવા (ICG) નું injection અપાય. એ lymph ની નળીઓ દ્વારા પેડુની દરેક બાજુની પહેલી lymph node — sentinel node — સુધી જાય, અને robot ના near-infrared camera માં ચમકે. એ node કાઢીને ખૂબ બારીકાઈથી તપાસાય.
ગર્ભાશયમાંથી ફેલાતું cancer પહેલાં sentinel node સુધી પહોંચે. એ node સાફ હોય તો બાકીની nodes માં રોગ હોવાની શક્યતા ખૂબ ઓછી, એટલે એને રહેવા દેવાય. જૂની રીતે પેડુની બધી nodes કાઢવાથી આયુષ્ય વધ્યું નહોતું, અને પગમાં સોજો ઘણો વધુ થતો.
Pathologist ને નામ લખીને sentinel nodes નું ultrastaging કરવાનું કહેવાય — એટલે એને ખૂબ પાતળી કાપીને, સામાન્ય તપાસમાં છૂટી જાય એવા નાના કણ શોધવા ખાસ રંગથી તપાસવી. આ આપોઆપ નથી થતું; form પર લખવું પડે.
ક્યારેક એક બાજુ દવા કોઈ node સુધી પહોંચતી નથી. જે બાજુ નકશો ન બને એ બાજુ staging વગરની ગણાય, એટલે એ બાજુની nodes સામાન્ય રીતે કાઢી લેવાય. મોટી કે શંકાસ્પદ લાગતી કોઈ પણ node, દવા ગમે તે બતાવે, કાઢી લેવાય.
High-grade કે serous પ્રકારના cancer માં, પરિણામ આગળની સારવાર બદલે એમ હોય ત્યારે, મુખ્ય લોહીની નળીઓ સાથે ઉપરની nodes પણ કઢાય. લીલી દવા અને near-infrared સુવિધા ન હોય ત્યાં nodes જૂની રીતે કઢાય — પગના સોજાનું જોખમ વધુ છે એ consent સાથે — પણ nodes ની તપાસ ક્યારેય છોડી દેવાતી નથી.
ગર્ભાશય, મુખ, બંને નળીઓ અને બંને અંડાશય સાથે નીકળે. ગર્ભાશયની નસો બંધ કરાય, મૂત્રાશય ધીમેથી ખસેડાય અને ureters નજરમાં રખાય, અને યોનિમાર્ગનો ઉપરનો છેડો બંધ કરતાં પહેલાં ગર્ભાશય થેલીમાં આખું યોનિમાર્ગેથી બહાર કઢાય.
Serous cancer અને carcinosarcoma વધુ આક્રમક હોય છે; એમાં ચરબીનું પડ (omentum) અને પેટના અસ્તરના નમૂના પણ કઢાય, કારણ કે આ cancer સીમિત દેખાય ત્યારે પણ ત્યાં ફેલાઈ શકે.
ગર્ભાશયને કાઢવા માટે અંદર ટુકડા કરાતા નથી, પેડુની બધી nodes નિયમિત રીતે સાફ કરાતી નથી, અને ઓપરેશન દરમિયાન frozen section ના આધારે staging કેટલું કરવું એ નક્કી કરાતું નથી. દરેક પાછળ કારણ છે.
પેટની અંદર ગર્ભાશયના ટુકડા કરવા (morcellation) થી cancer ના કોષ વિખેરાઈ શકે, એટલે cancer હોય કે શંકા હોય ત્યારે ક્યારેય નથી કરાતું. એટલે જ ગર્ભાશયનું કદ મહત્વનું છે: યોનિમાર્ગેથી આખું ન નીકળે તો ઓપરેશન જુદી રીતે plan થાય.
પેડુની બધી nodes કાઢવાથી પગનો સોજો અને પ્રવાહીની કોથળીઓ વધે, આયુષ્ય નહીં — એટલે જ sentinel રીત આવી. ઓપરેશન દરમિયાનનું frozen section ગર્ભાશયના cancer નો grade પારખવામાં ભરોસાપાત્ર નથી, એટલે staging નો plan ઓપરેશન પહેલાં નક્કી થાય, ઉતાવળિયા વાંચન પરથી બદલાતો નથી.
ખૂબ મોટું ગર્ભાશય, પહેલાંના ઓપરેશનથી ભારે ચોંટેલું પેટ, કે દૂરબીનથી સલામત ઓપરેશન શક્ય ન હોય — ત્યારે ઓપરેશન open થાય કે open માં ફેરવાય. પેટમાં ફેલાયેલો રોગ જે પૂરો કાઢી શકાય એમ હોય, એનું ઓપરેશન open થાય. Open માં ફેરવવાની consent પહેલેથી લેવાય — એ સારો નિર્ણય છે, નિષ્ફળતા નહીં.
Scan એ ન બતાવ્યો હોય એવો ગર્ભાશયની બહારનો રોગ મળે, તો ઓપરેશન દરમિયાન plan ફરી જોવાય. ક્યારેક એનો અર્થ મોટું ઓપરેશન; ક્યારેક નમૂના લઈને અટકવું, જેથી સારવાર બરાબર plan થઈ શકે. બંનેમાં ઘરનાઓને શું મળ્યું અને plan કેમ બદલાયો એ કહેવાય છે.
ત્રણેમાં એ જ અવયવો એ જ sentinel-node staging સાથે નીકળે, અને દૂરબીન તથા robot માં cancer નું પરિણામ open જેટલું જ. ફરક ચીરાના કદમાં, લોહી જવામાં, ઘરે અને કામ પર કેટલું વહેલું પાછા જવાય એમાં, અને કઈ સ્થિતિમાં કયું યોગ્ય એમાં છે.
| Open | દૂરબીન (laparoscopic) | Robotic | |
|---|---|---|---|
| ચીરો | પેટના નીચેના ભાગે ચીરો | નાના ports; ગર્ભાશય યોનિમાર્ગેથી | નાના ports; ગર્ભાશય યોનિમાર્ગેથી |
| પેડુના ઊંડાણનો દેખાવ | સીધો | મોટો, સપાટ | મોટો, ત્રિપરિમાણીય, સ્થિર |
| Sentinel-node નકશો | અલગ camera સિસ્ટમથી શક્ય | Near-infrared camera થી શક્ય | Near-infrared camera સાથે જ |
| લોહી જવું | વધુ | ઓછું | ઓછું |
| Lymph nodes | Sentinel nodes, કે એક બાજુની nodes | એ જ | એ જ |
| Hospital રોકાણ | થોડા દિવસ | એ જ દિવસે કે બીજે દિવસે ઘરે | એ જ દિવસે કે બીજે દિવસે ઘરે |
| કામ પર પાછા | મોડું | વહેલું | વહેલું |
| ખર્ચ | ઓછો | Open જેટલો | વધુ, robotic સાધનોને કારણે |
| કોના માટે | ખૂબ મોટું ગર્ભાશય, ભારે ચોંટેલું પેટ, ફેલાયેલો રોગ | ગર્ભાશય સુધી સીમિત રોગવાળી મોટા ભાગની બહેનો | ગર્ભાશય સુધી સીમિત રોગવાળી મોટા ભાગની બહેનો, વધુ વજનવાળી બહેનો સહિત |
અંડાશય નીકળ્યા પછી menopause નક્કી છે, પગના સોજાની શક્યતા, અને ઓપરેશન પછીની સારવારનો નિર્ણય — રસ્તો ગમે તે હોય, આ વાતો સરખી જ રહે.
કોઈ તકલીફ વગરની robotic surgery પછી બહેન થોડા કલાકમાં ખુરશીમાં બેસે, એ જ દિવસે ખાય-પીએ, સાંજે પેશાબની નળી નીકળે, અને એ જ દિવસે કે બીજી સવારે ઘરે જાય. ચાલવાનું એ જ દિવસે શરૂ થાય.
ઘરે જતાં પહેલાં ઘરનાઓને ચેતવણીનાં ચિહ્નો શીખવાય: તાવ, દુર્ગંધવાળો સ્રાવ, ઘટવાને બદલે વધતો દુખાવો, શ્વાસ ચડવો કે પિંડીમાં દુખાવો. લોહી પાતળું કરવાનાં injection અપાય અને શીખવાય, કારણ કે પેડુના cancer ના ઓપરેશનમાં — ખાસ વધુ વજનમાં — લોહી ગંઠાવાનું જોખમ વધે.
યોનિમાર્ગનો ઉપરનો છેડો થોડાં અઠવાડિયાંમાં રૂઝાય. અચાનક લોહી નીકળવું કે કંઈક નીચે આવતું લાગવું — ખાસ સંબંધ પછી — તરત બતાવવું; એટલે follow-up માં રૂઝ પાકી થાય ત્યાં સુધી પતિ-પત્નીનો સંબંધ રાહ જુએ. એક પગમાં સોજો આવે તો વહેલું કહેવું — પહેલાં ગંઠાઈ જવાનું નકારવા scan, પછી lymph નો સોજો હોય તો વહેલું compression.
અંડાશય કાઢ્યા પછી બીજે જ દિવસથી menopause આવે, અને કેટલીક બહેનોને ગરમીના ઝબકારા થાય. ઓછા જોખમવાળા શરૂઆતના cancer માં hormone replacement મોટે ભાગે ચાલે — એ ચર્ચાય છે, ચૂપચાપ નકારાતું નથી. કામ પર અને વજન ઊંચકવા ક્યારે પાછા, એ ઘા અને ઉપરના છેડાની રૂઝ જોઈને follow-up માં નક્કી થાય.
ફાઇનલ રિપોર્ટ અને ગાંઠના molecular test ઓપરેશનના લગભગ બે અઠવાડિયાં પછી સાથે જોવાય, અને એ મુલાકાત નક્કી કરે કે આગળ કોઈ સારવાર જોઈએ કે નહીં. એ appointment hospital છોડતાં પહેલાં જ નક્કી થાય છે.
Molecular test હવે grade જેટલા જ મહત્વના છે. કેટલીક ગાંઠોમાં એવો ફેરફાર હોય કે આગળ સારવારની જરૂર જ ન પડે; કેટલીક નાની હોય તોય આક્રમક વર્તે અને chemotherapy કે radiotherapy જોઈએ. એટલે plan પહેલા રિપોર્ટ પરથી નહીં, આ પરિણામની રાહ જોઈને બને છે.
રિપોર્ટમાં staging ની નવી અને જૂની — બંને રીત લખાય, કારણ કે ઘણી hospitals અને insurance હજુ જૂની વાપરે છે. ગાંઠમાં ખાસ પ્રકારનું પરિણામ આવે તો Lynch syndrome તપાસાય; એ બહેનનાં બાળકો અને ભાઈ-બહેનો માટે પણ મહત્વનું છે, અને referral પૂરું થાય ત્યાં સુધી ધ્યાન રખાય છે.
Follow-up પહેલાં બે વર્ષ દર ત્રણ-ચાર મહિને, પછી દર છ મહિને. દરેક વખતે યોનિમાર્ગના ઉપરના છેડાની તપાસ, અને લોહી પડવું, પગનો સોજો, menopause ની તકલીફ અને દાંપત્ય જીવન વિશે સીધા સવાલ. ઓછા જોખમવાળા રોગમાં નિયમિત scan ની જરૂર નથી.
★★★★★
“Doctor Swati shah operated my mother for endometrium cancer .we came after 3 yrs . Now she is good . Thank u so much mam.”
★★★★★
“Great experience with dr. Swati madam and staff”
★★★★★
“My mother was treated for cervix cancer 5 years ago by Dr. Swati Shah (Gynec Oncologist). She is highly skilled, explains everything clearly, and provides very compassionate care. Thanks to her expertise, my mother is doing well today. Highly recommended.”
Dr Swati Shah પાસે ગર્ભાશયના અને cervix ના cancer ની સારવાર લેનાર બહેનોના પરિવારોના Google reviews, જેમ લખ્યા છે એમ જ, અને ગર્ભાશયના cancer ની robotic surgery પછી એક દર્દીના શબ્દો.
Bharat Algotar · Google review
bharat chavda · Google review
Meena Yadav · Google review
Dr Swati Shah નો video જુઓ: ગર્ભાશયના cancer માં sentinel lymph node કેમ મહત્વની (YouTube).
ગર્ભાશયના cancer ની robotic surgery નો ખર્ચ દૂરબીન કે open કરતાં વધુ છે, robotic સાધનોને કારણે. ઉપરની nodes કાઢવી, ફેલાયેલા રોગ માટે મોટું ઓપરેશન કે લાંબું રોકાણ કુલ ખર્ચ બદલે. રસ્તો નક્કી થાય પછી office લેખિત અંદાજ આપે છે.
તમારી policy મંજૂરી આપે ત્યાં Apollo Hospital, Bhat માં cashless દાખલ થવાનું ગોઠવાય છે, અને pre-authorisation ના કાગળ office તૈયાર કરે છે. Policy robotic surgery ને કેટલી હદ સુધી આવરે છે, અને ગાંઠના molecular test ને આવરે છે કે નહીં, એ પૂછી લેજો. Policy ના કાગળ, ફોટો ઓળખપત્ર, disc સાથે બધા રિપોર્ટ અને હાલની દવાઓની યાદી સાથે લાવો.
હા. ગર્ભાશય સુધી સીમિત cancer માં દૂરબીનથી — robot કે laparoscopy — ઓપરેશન જ પસંદગીનો રસ્તો છે. ખૂબ મોટું ગર્ભાશય, ભારે ચોંટેલું પેટ કે ફેલાયેલો રોગ હોય તો open.
કારણ કે બંને જુદા રોગ છે. ગર્ભાશયના અસ્તરના cancer માં અભ્યાસોમાં દૂરબીનથી cancer નું પરિણામ એટલું જ અને તકલીફો ઓછી મળી.
દરેક બાજુ ગર્ભાશયમાંથી lymph જ્યાં પહેલું પહોંચે એ node. લીલી દવા robot ના camera માં એને બતાવે; એ કાઢીને બારીકાઈથી તપાસાય, બધી nodes સાફ કરવાને બદલે.
નિયમિત રીતે નહીં. ફક્ત sentinel nodes, કોઈ શંકાસ્પદ node, અને જે બાજુ દવાએ node ન બતાવી એ બાજુની nodes. કેટલાક આક્રમક cancer માં ઉપરની nodes પણ.
ના. ગર્ભાશય થેલીમાં આખું યોનિમાર્ગેથી નીકળે. એટલું મોટું હોય કે ન નીકળે, તો ઓપરેશન જુદી રીતે plan થાય.
તકલીફ વગરની robotic surgery પછી મોટે ભાગે એ જ દિવસે કે બીજી સવારે — ખાતાં, ચાલતાં અને પેશાબ થતો થાય એટલે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, Ahmedabad
Consultation, scan અને biopsy ના રિપોર્ટ્સ જોવા, second opinion, follow-up.
Google: 4.9 · 53 reviews
Apollo Hospital — Bhat, Gandhinagar
દાખલ થવું, robotic અને open surgery, અને hospital માંની સંભાળ.
Google: 5.0 · 25 reviews
ગર્ભાશયના cancer ના ઓપરેશન માટે આખા ગુજરાત, દક્ષિણ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશથી બહેનો આવે છે.
Biopsy નો રિપોર્ટ, MRI નો રિપોર્ટ અને CT કે લોહીના રિપોર્ટ હોય તો appointment પહેલાં મોકલી શકો, જેથી મુલાકાત શરૂ થાય ત્યારે એ વાંચેલા જ હોય. ઓપરેશન robot થી, દૂરબીનથી કે open — એ મુલાકાતમાં તપાસ પછી અને tumour board માં નક્કી થાય છે. Call કરો +91-89800-20898 WhatsApp પર લખો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
