- For Appointment:
- +91 63590 11009
- Chat on Whatsapp
ચાર-છ મહિના chemo લીધા પછી ઘરના લોકો એક જ વાત પૂછે છે — "હવે ઓપરેશન થશે?" જે cancer મુખ્ય artery ને વીંટળાયેલું હોય એ શરૂઆતમાં કાઢી શકાતું નથી; chemo પછી અમુક દર્દીઓ ફરી ઓપરેશન સુધી પહોંચે છે. કોણ પહોંચે, અને એ ઓપરેશન કેવી રીતે થાય — એ tumour board માં નક્કી થાય છે. Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad.
છેલ્લે અપડેટ: 7 ઑક્ટોબર 2026
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Surgical gastroenterology માં super-specialty તાલીમ, એ જ વિષયમાં બે ઉચ્ચ ડિગ્રી, અને GI અને cancer surgery નો 18 વર્ષનો અનુભવ. દરેક locally advanced સ્વાદુપિંડનું cancer re-staging વખતે ફરી tumour board માં આવે છે, જેથી ઓપરેશનનો સવાલ ભૂલાઈ ન જાય — ફરી પૂછાય.
સ્વાદુપિંડ (pancreas) ની પાછળની કોઈ મુખ્ય artery ને cancer અડધાથી વધુ વીંટળાઈ વળ્યું હોય, કે મુખ્ય નસ એટલી બંધ કરી દીધી હોય કે ફરી બાંધી ન શકાય, તો એને locally advanced કહેવાય. બીજે ફેલાયું નથી, પણ શરૂઆતમાં કાઢી શકાતું નથી.
સારવાર ચાર થી છ મહિનાની chemotherapy થી શરૂ થાય છે. પછી scan અને CA 19-9 ફરી થાય, અને case ફરી tumour board માં જાય. અમુક દર્દીઓનું ઓપરેશન શક્ય બને છે; બાકીનાની બીજી સારવાર ચાલુ રહે છે.
Locally advanced cancer માં chemo પછી ઓપરેશન શક્ય બને, ત્યારે Dr Harsh Shah એ ઓપરેશન open કરે છે, robot થી નહીં. Robot એ ગાંઠો માટે છે જે ક્યારેય artery ને અડી નથી, અને પસંદગીની borderline ગાંઠો માટે; આ રેખા ત્યાં કેમ દોરાય છે, એ આ page સમજાવે છે.
“Locally advanced” પહેલા scan ના દિવસે ગાંઠ ક્યાં બેઠી છે એ બતાવે છે: એવી artery પાસે જે surgeon કાઢી ન શકે, કે એવી નસ પાસે જે ફરી બાંધી ન શકાય. એ chemotherapy થી શરૂ કરવાનું કારણ છે — “ક્યારેય ઓપરેશન નહીં થાય” એવો ચુકાદો નહીં.
અહીં વાત બે artery ની છે: superior mesenteric artery, જે આંતરડાને લોહી પહોંચાડે છે, અને coeliac axis, જે liver, હોજરી અને બરોળને. એમને કાઢીને નવી બેસાડવી એ સામાન્ય પ્રથા નથી; બહુ પસંદગીના દર્દીઓમાં, specialist centre માં જ વિચારાય છે. એટલે cancer એમને ઘેરી વળે ત્યારે પહેલી સારવાર છરીથી નહીં, લોહી વાટે આપવામાં આવે છે.
પછી શું થશે, એ cancer સારવાર સામે કેવું વર્તે છે એના પર છે. અમુક ગાંઠો artery થી પાછી હટે છે, અમુક જ્યાં છે ત્યાં રહે છે, અને થોડીક સારવાર છતાં ફેલાય છે. Chemo પછીનું re-staging આ ત્રણ જૂથને જુદાં પાડે છે — એટલે જ ઓપરેશન ન થતું હોય એ મહિનાઓમાં પણ surgeon સાથે જોડાયેલા રહે છે. બીમારીનું પહેલું નિદાન અને staging સ્વાદુપિંડના cancer ની robotic surgery ના page પર છે; અહીં ફરી નથી લખ્યું.
ચાર-છ મહિનાની chemotherapy પછી નવો pancreatic-protocol CT અને ફરી CA 19-9 tumour board માં જાય. ગાંઠ artery થી છૂટી પડી હોય, નસ અડતી હોય તો ફરી બાંધી શકાય એવી હોય, કશું ફેલાયું ન હોય, અને દર્દી લાંબા ઓપરેશન માટે સક્ષમ હોય — ત્યારે ઓપરેશન વિચારાય.
| Re-staging માં શું દેખાય | સામાન્ય રીતે એનો અર્થ | હવે આગળ શું |
|---|---|---|
| CA 19-9 ઘટ્યો, દર્દી સારું અનુભવે, પણ CT ખાસ બદલાયો ન દેખાય | Chemo એ કામ કર્યું હોય; scan માં ડાઘ (scar) અને ગાંઠ એકસરખાં દેખાય | ઓપરેશનમાં સીધું જોઈ શકાય — scan જવાબને ઓછો આંકે છે |
| ગાંઠ artery થી પાછી હટી; નસ અડે છે પણ ફરી બાંધી શકાય | ઓપરેશન શક્ય બન્યું | ઓપરેશન નક્કી, જરૂર પડે તો નસનો ટુકડો કાઢીને ફરી બાંધવો |
| ગાંઠ હજુ artery ને વીંટળાયેલી | હજુ ઓપરેશન શક્ય નથી | વધુ chemo, કે local control માટે radiotherapy, પછી ફરી re-staging |
| Liver કે પેટના પડદામાં નવી ગાંઠો | બીમારીએ પોતાનો સ્વભાવ બતાવ્યો | ઓપરેશન નહીં; ફેલાયેલી બીમારીની સારવાર |
| Chemo પછી શરીર લાંબા ઓપરેશન માટે નબળું | અડચણ ગાંઠ નથી, તાકાત છે | પોષણ અને તાકાત પાછી લાવો; ફરી મૂલ્યાંકન |
Chemo પછીનો CT સ્વાદુપિંડના cancer માં વાંચવાનો સૌથી અઘરો scan છે. સારવાર નસોની આસપાસ કઠણ ડાઘ છોડે છે, જે scan માં હૂબહૂ cancer જેવો લાગે; એટલે સારો જવાબ આપનારી ગાંઠ પણ બદલાયા વગરની દેખાઈ શકે. તેથી જ સારું અનુભવતા દર્દીમાં ઘટતો CA 19-9 ચિત્ર જેટલો જ મહત્ત્વનો છે, અને એવા દર્દીને theatre માં સીધું જોવા લઈ જવાય પણ ખરું.
આ નિર્ણય ક્યારેય એક વ્યક્તિ નથી લેતી. Dr Harsh Shah radiologist અને medical oncologist સાથે દરેક નસ, એક-એક કરીને જુએ છે, અને નિષ્કર્ષ દર્દી અને ઘરના લોકોને એ જ ભાષામાં સમજાવાય છે.
નસોની આસપાસનાં પડ સાફ હોય ત્યાં robot સૌથી વધુ મદદ કરે છે. Chemo એ artery પર ડાઘ છોડ્યો હોય, કે નસનો ટુકડો કાઢીને ફરી બાંધવો પડે, ત્યારે ઓપરેશનને પૂરી પહોંચ, હાથનો સ્પર્શ અને bleeding પર તરત કાબૂ જોઈએ — એટલે locally advanced cancer માં chemo પછીનું ઓપરેશન open થાય છે.
| પરિસ્થિતિ | Robotic રસ્તો | કેમ |
|---|---|---|
| Resectable ગાંઠ, મુખ્ય નસોને અડતી નથી | સૂચવી શકાય | મોટું દૃશ્ય અને વળતાં સાધનો સાફ artery-first dissection અને સ્વાદુપિંડના સાંધામાં કામ લાગે |
| Chemo પછી borderline ગાંઠ, નસ ફરી બાંધવાની અપેક્ષા નથી | પસંદગીપૂર્વક | ગાંઠ સાફ રીતે પાછી હટી હોય તો શક્ય; મૂળ રસ્તો તો open જ |
| Locally advanced ગાંઠ, chemo પછી ઓપરેશન શક્ય બન્યું | નહીં — open | Artery ફરતે ડાઘ, નસનું સમારકામ લગભગ નક્કી, અને પેશીને સ્પર્શથી પારખવાની જરૂર |
| નસનો ટુકડો કાઢીને ફરી બાંધવો | Open | નસ દબાવીને, કાઢીને, પૂરા કાબૂ સાથે ફરી બંધાય |
| Artery હજુ ઘેરાયેલી | કોઈ પણ રીતે ઓપરેશન નહીં | મુખ્ય artery કાઢીને નવી બેસાડવી સામાન્ય પ્રથા નથી |
આ robotic surgery નું centre છે, અને અહીં robot વપરાતો નથી એવું કહેવું થોડું વિચિત્ર લાગે. પણ એ જ સાચો જવાબ છે. એક surgeon તરીકે કહું — robot ના સાધનોમાં સ્પર્શનો અનુભવ નથી, અને મહિનાઓની chemo પછી કાપી શકાય એવો ડાઘ અને પાછળ ન છોડાય એવી ગાંઠ વચ્ચેનો ફરક ઘણી વાર આંખ જેટલો જ આંગળીથી પરખાય છે. નસ દબાવીને, કાઢીને ફરી જોડવી હોય ત્યારે surgeon ના બંને હાથ ત્યાં જોઈએ, અને નસની આખી લંબાઈ નજર સામે.
એ જ દર્દીની સફરમાં robot ની જગ્યા હજુ છે. સારવાર પછી ગાંઠ locally advanced ને બદલે borderline નીકળે, તો robotic ઓપરેશન વિચારાઈ શકે; અને artery ને ન અડતી body કે tail ની ગાંઠ જુદી રીતે સંભાળાય છે. આ પસંદગી re-staging પછી થાય છે, પહેલાં નહીં.
ત્રણ વાત chemo પછીના ઓપરેશનને પહેલા ઓપરેશનથી જુદું બનાવે છે: artery ફરતે ડાઘ, નસ ફરી બાંધવાની શક્યતા, અને પેશીનું પડ જે સ્પર્શથી પારખવું પડે. Open ઓપરેશન ત્રણેય સંભાળે છે; દૂરબીન કે robot એમાંથી એકેય સારી રીતે નહીં.
Cancer પૂરું નીકળ્યું કે નહીં, એ superior mesenteric artery ની જમણી બાજુનો margin નક્કી કરે છે. Chemo પછી એ margin કઠણ, ફિક્કા ડાઘમાં લપેટાયેલો હોય છે. Surgeon artery ની દીવાલને નજીકથી અનુસરે છે, શંકા લાગે ત્યાં frozen section મોકલે છે, અને જીવતું cancer artery ને ચોંટેલું હોય તો ત્યાં અટકે છે — કારણ કે artery પર cancer છોડી દેતું ઓપરેશન જોખમ બધું લાવે છે અને ફાયદો ઓછો.
નસ સંડોવાઈ હોય તો portal કે superior mesenteric vein નો ટુકડો ગાંઠ સાથે કાઢીને બંને છેડા જોડાય છે, ક્યારેક graft વડે. અનુભવી હાથમાં સ્વચ્છ margin મેળવવાની આ સ્વીકૃત રીત છે. એ પહેલેથી planned હોય છે, અને open જ થાય છે. આવા ઓપરેશનને દૂરબીનથી જ પૂરું કરવાનો આગ્રહ રાખનારી ટીમ મોડું — bleeding ની વચ્ચે — open માં ફેરવે, જે રસ્તો બદલવાનો સૌથી ખરાબ સમય છે.
ઓપરેશન ગાંઠ ક્યાં છે એ પ્રમાણે થાય: head માં હોય તો Whipple’s pancreatoduodenectomy, આગળ body-tail માં હોય તો બરોળ સાથે એ ભાગ કાઢવો, અને neck માંથી આખામાં ફેલાઈ હોય તો આખું સ્વાદુપિંડ. દરેકમાં ધ્યેય એક: દરેક કાપેલી સપાટી પર સ્વચ્છ કિનારી સાથે પૂરું કાઢવું.
પહેલું પગલું પેટના પડદા અને liver ની સપાટીને ધ્યાનથી જોવાનું છે. Scan માં ન દેખાયેલી ગાંઠો મળે, તો ગાંઠ કાઢવામાં નથી આવતી — આ શક્યતા consent પહેલાં સમજાવાય છે. પછી ગાંઠ છૂટી પાડાય, artery બાજુથી પહેલાં, જેથી ગાંઠ નીકળશે કે નહીં એ નિર્ણય પાછું ન વાળી શકાય એવું કંઈ કરતાં પહેલાં લેવાય.
Lymph nodes નું સામાન્ય ક્ષેત્ર જ કઢાય છે; વધુ પહોળી સફાઈ complications વધારે છે, ફાયદો નહીં. સ્વાદુપિંડ અને પિત્તનળીની કાપેલી કિનારી ગાંઠની નજીક હોય તો frozen section થી તપાસાય. Pathologist દરેક margin અલગ લખે છે — artery બાજુ, પાછળની બાજુ, નસનો ખાંચો, સ્વાદુપિંડનો કાપ અને પિત્તનળી — અને પહેલી follow-up મુલાકાતમાં એ રિપોર્ટ દર્દી સાથે બેસીને જોવાય છે.
Body ની ગાંઠ coeliac axis ને સંડોવે, ત્યારે ખૂબ પસંદગીના દર્દીમાં એ artery સાથે મોટું ઓપરેશન ક્યારેક શક્ય છે. એ tumour board નો specialist નિર્ણય છે, OPD માં લેવાતો નથી.
ત્રણેય રસ્તાનું લક્ષ્ય એક જ: સ્વચ્છ margin અને સામાન્ય lymph nodes સાથે એ જ ભાગ કાઢવો. ફરક એમાં છે કે નસો પાસે surgeon કેટલું જોઈ અને સ્પર્શી શકે, લોહી અને રિકવરી કેવાં રહે, અને કયો રસ્તો કયા દર્દીને માફક આવે.
| Open | દૂરબીન (laparoscopic) | Robotic | |
|---|---|---|---|
| ચીરો | ઉપલા પેટમાં લાંબો ચીરો | Ports અને નાનો ચીરો | Ports અને નાનો ચીરો |
| નસોનું દૃશ્ય | સીધું, સ્પર્શ સાથે | મોટું, સપાટ ચિત્ર; સીધાં સાધનો | ઊંડાણ દેખાડતું મોટું ચિત્ર, વળતાં સાધનો, સ્પર્શ નહીં |
| નસ કાઢીને ફરી બાંધવી | સામાન્ય રસ્તો | માફક નહીં | નિષ્ણાત હાથમાં, પસંદગીના case; અહીં open માં ફેરવાય |
| Chemo પછી artery ફરતે ડાઘ | આંખ અને સ્પર્શથી સંભાળાય | માફક નહીં | માફક નહીં |
| લોહી વહેવું | વધારે | ઓછું | ઓછું |
| કઢાતા lymph nodes | સામાન્ય ક્ષેત્ર | એટલા જ | એટલા જ |
| Hospital માં રોકાણ અને કામ પર પાછા | સૌથી લાંબું | અનુભવી ટીમમાં ટૂંકું | અનુભવી ટીમમાં ટૂંકું |
| કોને માફક | Chemo પછી locally advanced; નસનું સમારકામ; મોટી ગાંઠ | પસંદગીની resectable ગાંઠો | Resectable અને પસંદગીની borderline ગાંઠો |
દૂરબીન કે robot થી ઓછું લોહી અને ટૂંકું રોકાણ સાચાં છે, પણ એ સાફ રચનાવાળા દર્દીઓમાંથી આવે છે. Chemo પછી ઓપરેશન યોગ્ય બનેલા locally advanced દર્દીમાં, ચીરાના માપ કરતાં cancer પૂરું નીકળે એ વધુ મહત્ત્વનું છે.
ગાંઠ હજુ artery ને વીંટળાયેલી હોય તો સારવાર ચાલુ રહે — વધુ chemo, કે સ્વાદુપિંડ પર radiotherapy — અને પછી ફરી scan. ઓપરેશનનો સવાલ દરેક re-staging માં ફરી પૂછાય છે; પહેલા પછી બંધ નથી થઈ જતો.
એ દરમિયાન chemo અટકાવે એવી તકલીફો surgical ટીમ સંભાળે છે: બંધ થયેલું bile duct stent, ગાંઠથી સાંકડો થયેલો હોજરીનો રસ્તો, પીઠનો દુખાવો જે coeliac plexus block થી ઓછો થાય, અને પાચન બગડવાથી ઘટતું વજન જે દરેક ભોજન સાથે લેવાતી enzyme capsule સુધારી શકે. જે દર્દી જમે છે, દુખાવા વગર છે અને chemo સમયસર લે છે — એ જ પાછળથી ઓપરેશન સુધી પહોંચવાની સૌથી વધુ શક્યતાવાળો દર્દી છે.
રિકવરી enhanced-recovery પદ્ધતિથી થાય: એ જ દિવસે પથારીમાંથી બહાર, વહેલું પાણી, અને પહેલી સવારે drain ના પ્રવાહીની તપાસ જે નક્કી કરે કે drain ક્યારે નીકળશે. દરેક ભોજન સાથે enzyme capsule, sugar પર નજર, અને clot અટકાવવાનાં injection ચાર અઠવાડિયાં.
સ્વાદુપિંડના ઓપરેશન પછી હોજરી ધીમે ખાલી થાય એ સામાન્ય છે અને મોટે ભાગે સમય સાથે ઠીક થાય છે; એ નિષ્ફળ ઓપરેશન નથી. રજા પહેલાં ઘરના લોકોને ચેતવણીનાં લક્ષણ શીખવાય: તાવ, ઝડપી ધબકારા, નવો દુખાવો, drain નું પ્રવાહી કાળું કે ડહોળું થવું, અને સૌથી વધુ — drain, નળી કે ઘામાંથી જરા પણ લોહી. જાતે બંધ થઈ જતું નાનું bleeding મોટા bleeding ની ચેતવણી હોઈ શકે — દર્દી સારા દેખાય તો પણ એ emergency છે.
Histology નો રિપોર્ટ લગભગ બે અઠવાડિયે સમજાવાય છે. રિકવરી થાય એટલે medical oncologist સાથે આગળની chemo નક્કી થાય, અને દરેક follow-up માં CA 19-9, scan, વજન, enzyme અને sugar જોવાય.
★★★★★
“I had a truly positive experience with Dr. Harsh Shah. He is not only highly knowledgeable but also very compassionate and patient in explaining every detail. I underwent CRS HIPEC surgery under his care, and I couldn’t have asked for a better doctor. The entire process was smooth, and his expertise made a complex procedure feel manageable. Post-surgery recovery was well-monitored, and he was always available for any concerns. Highly recommend Dr. Harsh Shah for anyone needing advanced surgical oncology care.”
★★★★★
“Dr harsh operated my sister for liver cancer .we came for follow up .Now she is good. Thank u so much sir”
★★★★★
“From the very first moment we met Dr. Harsh Shah sir, we felt an incredible sense of comfort and trust. He listened to us with so much patience and attention, making us feel truly valued and respected. He never rushed through anything and explained every detail thoroughly, which gave us full confidence and peace of mind. What we appreciated the most was his calm nature, his genuine smile, and the way he balanced professionalism with kindness. He combined such profound knowledge and exceptional surgical skills with humility and simplicity, which is rare to find. During one of the most challenging times of our family, he made us feel safe and cared for. His sincerity, empathy, and dedication touched our heart deeply. We are truly grateful to Dr. Harsh Shah sir for his care, guidance, and the hope he gave to my brother. Doctors like him don’t just treat patients—they heal hearts. Thank you, doctor, for being more than a surgeon; thank you for being a source of strength and humanity for us and my family.”
Centre ના બે Google listing પર હજુ કોઈ review સ્વાદુપિંડનું નામ નથી લેતો, એટલે નીચેના review Dr Harsh Shah ના બીજા cancer ના દર્દીઓના છે — જેમ લખાયા એમ જ, શબ્દશઃ.
Akram Khan · Google review
Natu Vadalia · Google review
Shaukat Vakaliya · Google review
Dr Harsh Shah નો video જુઓ: સ્વાદુપિંડના cancer ની સારવાર કેવી રીતે થાય (YouTube, Hindi).
ખર્ચ ગાંઠને કયું ઓપરેશન જોઈએ, નસ ફરી બાંધવી પડે કે નહીં, ICU માં કેટલો સમય અને hospital માં કેટલા દિવસ — એના પર છે. Tumour board ઓપરેશન નક્કી કરે એટલે office લેખિત estimate બનાવે છે.
તમારી policy મંજૂરી આપે ત્યાં Apollo Hospital, Bhat માં cashless દાખલ થવાની વ્યવસ્થા થાય છે, અને pre-authorisation ના કાગળ office તૈયાર કરે છે. Policy ઓપરેશન પહેલાં અને પછીની chemo ને કેવી રીતે ગણે છે, અને room category કે ICU ના દિવસો પર મર્યાદા છે કે નહીં — એ પૂછી લેજો. Policy ના કાગળ, photo ID, CT disc સાથે બધા રિપોર્ટ, અને enzyme ના dose સહિત હાલની દવાઓની યાદી લાવજો.
એવું જરૂરી નથી. ચાર-છ મહિનાની chemo પછી ગાંઠ artery થી છૂટી પડે અને કશું ફેલાયું ન હોય, તો tumour board ઓપરેશન વિચારે છે. અમુક દર્દીઓમાં એ શક્ય બને છે.
Chemo પછી artery ફરતે ડાઘ હોય છે, નસ ફરી બાંધવી પડી શકે, અને પેશી સ્પર્શથી પારખવી પડે. આવાં ઓપરેશન Dr Harsh Shah open કરે છે; robot સાફ પડવાળી ગાંઠો માટે છે.
એવું નથી. CT માં ડાઘ અને cancer એકસરખાં દેખાય. CA 19-9 ઘટ્યો હોય અને તમે સારું અનુભવો, તો tumour board theatre માં સીધું જોવાની સલાહ આપી શકે.
તો ગાંઠ કાઢવામાં નથી આવતી. Consent વખતે આ સમજાવાય છે, કારણ કે ફેલાયેલા cancer માં સ્વાદુપિંડ કાઢવાથી જોખમ આવે, ફાયદો નહીં.
ક્યારેક. સ્વચ્છ margin મળે એમ હોય તો મુખ્ય નસનો ટુકડો ગાંઠ સાથે કાઢીને ફરી જોડાય છે. મુખ્ય artery કાઢવી એ સામાન્ય પ્રથા નથી.
મોટે ભાગે હા. Histology રિપોર્ટ પછી, રિકવરી થાય એટલે medical oncologist સાથે નક્કી થાય છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, Ahmedabad
Consultation, scan અને biopsy ના રિપોર્ટ્સ જોવા, second opinion, follow-up.
Google: 4.9 · 53 reviews
Apollo Hospital — Bhat, Gandhinagar
દાખલ થવું, robotic અને open surgery, અને hospital માંની સંભાળ.
Google: 5.0 · 25 reviews
સ્વાદુપિંડના cancer ના ઓપરેશન માટે આખા ગુજરાત, દક્ષિણ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશથી દર્દીઓ આવે છે.
આ centre પર સ્વાદુપિંડના cancer ની surgery વિશે વધુ: Robotic pancreatic cancer surgery, Ahmedabad · આ centre પર HPB cancer ની surgery · આ centre પર robotic cancer surgery · સ્વાદુપિંડનું cancer — સમજૂતી
પહેલો pancreatic-protocol CT, છેલ્લો re-staging CT, CA 19-9 ના બધા રિપોર્ટ અને chemotherapy નો રેકોર્ડ appointment પહેલાં મોકલી શકો, જેથી મુલાકાત શરૂ થાય ત્યારે એ વાંચેલા જ હોય. હવે ઓપરેશન શક્ય છે કે નહીં — એ મુલાકાતમાં તપાસ પછી અને tumour board માં નક્કી થાય છે. Call કરો +91-63590-11009 WhatsApp પર લખો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
