- For Appointment:
- +91 63590 11009
- Chat on Whatsapp
"Pancreas ની સાથે બરોળ પણ? પછી infection સામે શરીર લડશે કેવી રીતે?" — પરિવારનો પહેલો સવાલ આ હોય છે. જવાબ છે: હા, cancer માં બરોળ સાથે કઢાય છે, અને રસી, દવા અને સાવચેતીથી એના વગર સલામત રહી શકાય છે. ઓપરેશન જમણેથી ડાબે થાય છે, જેથી બરોળ કાઢતાં પહેલાં કિનારી ચોખ્ખી છે એ ખાતરી થાય. Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad.
છેલ્લે અપડેટ: 5 ઑક્ટોબર 2026
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Surgical gastroenterology માં super-specialty training, એમાં જ બે ઉચ્ચ ડિગ્રી, અને GI તથા cancer surgery માં 18 વર્ષનો અનુભવ — pancreas ની open, દૂરબીન અને robotic surgery સહિત. દરેક pancreas નું cancer ઓપરેશન અને રસ્તો નક્કી થાય એ પહેલાં tumour board માં ચર્ચાય છે.
Pancreas ના body કે tail ના cancer નું ઓપરેશન distal pancreatectomy છે: pancreas નો ડાબો ભાગ, બરોળ અને splenic artery-vein સાથેની lymph nodes એક જ ટુકડામાં કઢાય છે. આંતરડા સાથે કોઈ સાંધો કરવો પડતો નથી.
Dissection જમણેથી ડાબે ચાલે છે. Pancreas પહેલાં ગાંઠની જમણી બાજુ, એની neck પાસે કપાય છે, અને splenic નસો કાપતાં પહેલાં કિનારી ચોખ્ખી છે એ ખાતરી થાય છે — જેથી cancer કાઢી શકાય એમ ન નીકળે, તો કંઈ પાછું ન વળે એવું થયું ન હોય.
Robot બે સૌથી અઘરી જગ્યાએ — neck પાસે portal vein સાથે અને splenic artery ના મૂળ પાસે — વળતાં સાધનો અને સ્થિર 3D દેખાવ આપે છે; ભેગા અભ્યાસોમાં દૂરબીન કરતાં ઓછી વાર open માં ફેરવવું પડે છે. Cancer નું ઓપરેશન પોતે એ જ રહે છે.
હેતુ: ગાંઠ અને એની ચારે બાજુ ઓછામાં ઓછી એક મિલિમીટરની ચોખ્ખી કિનારી, pancreas નો ડાબો ભાગ, બરોળ અને splenic નસો સાથેની lymph nodes — બધું એક ટુકડામાં — અને લીક ન થાય એવો બંધ કરેલો pancreas નો છેડો.
Cancer માં બરોળ એટલે કઢાય છે કે એના મૂળ અને એની ધમની સાથેની lymph nodes cancer ના ફેલાવાના રસ્તામાં આવે છે, અને splenic vein ઘણી વાર ગાંઠને અડેલી હોય છે. બરોળ બચાવવાનો વિકલ્પ અમુક સાદી કે ઓછા જોખમવાળી ગાંઠમાં છે, સ્વાદુપિંડ (pancreas) ના cancer માં નહીં.
Lymph nodes splenic artery, common hepatic artery અને coeliac axis સાથેના નિયત વિસ્તારમાંથી કઢાય છે. એનાથી પહોળો, વધારાનો વિસ્તાર લેવાથી તકલીફો વધે છે પણ આયુષ્ય વધતું નથી, એટલે એ કરાતું નથી.
આ ઓપરેશન પહેલું પગલું હોવું જોઈએ કે પહેલાં chemotherapy — એ ઓપરેશન નક્કી થાય એ પહેલાં tumour board scan પરથી નક્કી કરે છે. એ તપાસની વિગત robotic pancreatic cancer surgery ના પાના પર છે; આ પાનું ઓપરેશન વિશે છે.
Robot surgeon ને છેડેથી વળતાં સાધનો, પોતાના હાથમાં રહેતો સ્થિર ત્રિ-પરિમાણીય camera, અને હોજરી તથા pancreas ને ઊંચાં પકડી રાખવા એક વધારાનો હાથ આપે છે. Distal pancreatectomy માં બે સાંકડી જગ્યાએ આ કામ આવે છે.
પહેલી — pancreas ની neck, જે portal vein પર બેઠી છે: neck પાછળનો રસ્તો vein સીધી નજર સામે રાખીને બનાવાય છે, અને ગ્રંથિ ચોખ્ખી ધારથી કપાય છે. બીજી — હોજરી પાછળ coeliac axis માંથી નીકળતી splenic artery નું મૂળ, જ્યાં ધમની સાફ કરીને એની lymph nodes ઉઠાવ્યા પછી એને બંધ કરાય છે. વળતાં સાધનોથી બંને કામ ત્રાંસા ખૂણે નહીં, નાની-નાની હિલચાલમાં થાય છે.
Robotic અને દૂરબીન distal pancreatectomy ને સરખાવતા ભેગા અભ્યાસોમાં robotic ઓપરેશનમાં open માં ફેરવવાની જરૂર ઓછી વાર પડી, અને pancreas માંથી લીક લગભગ સરખું રહ્યું. Robot cancer નો હિસાબ નથી બદલતો: એ જ pancreas, બરોળ અને nodes કઢાય છે, અને કિનારીનો નિયમ પણ એ જ.
દર્દી ચત્તા સૂએ છે, જમણી બાજુ નમાવીને, જેથી colon અને નાનું આંતરડું પેટના ડાબા ઉપરના ભાગથી દૂર ખસે. Robot માથા તરફથી docking થાય છે; ports પેટના ઉપરના ભાગમાં, અને stapler-suction માટે સહાયકનું એક port.
કોઈ પણ કાપ પહેલાં camera લિવર અને પેટના અંદરના પડ પર નજર ફેરવે છે. Body-tail ના cancer માં ક્યારેક scan માં ન દેખાય એવા નાના દાણા મળે છે. એવું હોય તો biopsy લઈને ઓપરેશન ત્યાં જ અટકાવાય છે, કારણ કે pancreas કાઢવાથી ફાયદો નથી — પછી મોટા ઓપરેશનમાંથી રૂઝાવાનો સમય ગુમાવ્યા વગર સીધી chemotherapy શરૂ થાય છે.
ફેલાવો ન હોય તો હોજરીને pancreas પરથી ઊંચી કરીને એની પાછળની જગ્યા ખોલાય છે, અને બરોળ પાસેનો colon નો વળાંક નીચે ખસેડીને body અને tail ની આખી લંબાઈ ખુલ્લી કરાય છે.
જૂની રીતમાં ઓપરેશન બરોળથી શરૂ થઈને વચ્ચે તરફ આવતું. અહીં વપરાતી રીતમાં ઓપરેશન ગાંઠની જમણી બાજુ, pancreas ની neck થી શરૂ થઈને બરોળ તરફ જાય છે, એટલે કપાયેલા pancreas ની કિનારી વહેલી ખબર પડે છે.
Neck નીચેની portal vein થી છૂટી પાડીને ગ્રંથિ stapler કે બારીક energy સાધનથી કપાય છે. કપાયેલી ધાર ગાંઠની નજીક હોય તો એની પાતળી સ્લાઇસ frozen section માટે મોકલાય છે, ઓપરેશન ચાલુ રાખીને; એમાં cancer દેખાય તો વધુ pancreas કઢાય છે.
Pancreas પાછળનું dissection બે માંથી એક plane માં ચાલે છે. ગાંઠ ગ્રંથિ પૂરતી જ હોય તો plane ડાબી કિડનીના ચરબીના આવરણની આગળ રહે છે. ગાંઠ pancreas પાછળની પેશીમાં પહોંચી હોય તો plane વધુ ઊંડું, એ આવરણની પાછળ લેવાય છે, અને કિનારી ચોખ્ખી રાખવા ડાબી adrenal ગ્રંથિ પણ સાથે કઢાય છે.
Splenic artery એના મૂળ પાસે શોધીને, એની lymph nodes સાથે સાફ કરીને, clips વચ્ચે બંધ કરાય છે. Splenic vein જ્યાં portal તંત્રમાં મળે ત્યાં કપાય છે. પછી pancreas, બરોળ અને nodes નો ટુકડો ડાબી તરફ છોડાવાય છે, હોજરી તરફની નાની નસો અને બરોળનાં જોડાણ કપાય છે, અને આખો ટુકડો થેલીમાં પેટના નીચલા ભાગના નાના ચીરામાંથી કઢાય છે.
આ ઓપરેશનની નબળી કડી pancreas નો કપાયેલો છેડો છે, કારણ કે ત્યાંથી pancreas નો રસ લીક થઈ શકે. એ stapler થી બંધ થાય છે, અને ગ્રંથિ નરમ હોય કે લાઇન શંકાસ્પદ લાગે ત્યાં ઉપર ટાંકા લેવાય છે — robot નું વળતું needle holder એ સહેલું બનાવે છે. મુખ્ય નળી દેખાય તો એને અલગથી બંધ કરાય છે.
છેડા પાસે એક drain મુકાય છે. ઓપરેશનના બીજા દિવસે એના પ્રવાહીમાં pancreas ના enzyme નું પ્રમાણ team ને કહે છે કે લીક થઈ રહ્યું છે કે નહીં, અને drain ક્યારે કાઢી શકાય.
ત્રણેય રીતે એ જ pancreas, બરોળ અને nodes કઢાય છે, અને કિનારીનો નિયમ પણ એ જ છે. ફરક neck અને splenic artery પાસે કામ કરવામાં, open માં ફેરવવાની જરૂરમાં, રિકવરીમાં અને ખર્ચમાં છે.
| Open | દૂરબીન (laparoscopic) | Robotic | |
|---|---|---|---|
| ચીરો | પેટના ઉપરના ભાગમાં લાંબો ચીરો | નાનાં કાણાં અને specimen માટે નીચે નાનો ચીરો | નાનાં કાણાં અને specimen માટે નીચે નાનો ચીરો |
| પહેલાં છુપો ફેલાવો જોવો | પેટ ખોલ્યા પછી | કોઈ કાપ પહેલાં, camera થી | કોઈ કાપ પહેલાં, camera થી |
| Neck પાસે portal vein સાથે કામ | સીધું, હાથથી | સાંકડી જગ્યામાં સીધાં સાધનો | વળતાં સાધનો અને સ્થિર 3D દેખાવ |
| Splenic artery નું મૂળ અને એની nodes | સીધું | હોજરી પાછળ અઘરું | મૂળ પાસે બારીક, ખૂણાવાળું કામ |
| કપાયેલું pancreas બંધ કરવું | Stapler કે ટાંકા | મોટે ભાગે stapler | Stapler, અને જરૂર પડે તો વળતાં સાધનોથી ઉપર ટાંકા |
| Open માં ફેરવવું પડે | લાગુ નથી | ભેગા અભ્યાસોમાં વધુ વાર | ભેગા અભ્યાસોમાં ઓછી વાર |
| લોહી વહેવું | સૌથી વધુ | ઓછું | ઓછું |
| Lymph nodes | Splenic નસો સાથેનો એ જ વિસ્તાર | સરખું | સરખું |
| Hospital માં રોકાણ અને કામ પર પાછા | સૌથી લાંબું; ઘા વજન ઉપાડવા દેતો નથી | ઓછું | દૂરબીન જેવું |
| Operation theatre નો સમય | સૌથી ઓછો | વધુ | સૌથી વધુ |
| ખર્ચ | સૌથી ઓછો | મધ્યમ | સૌથી વધુ |
| કોના માટે યોગ્ય | Chemotherapy પછી પણ મોટી નસોને અડતી ગાંઠ, coeliac axis સાથે કાઢવી પડે, કે અગાઉ ઓપરેશન થયેલું પેટ | મોટી નસોથી દૂર નાની ગાંઠ | Neck પર ચોખ્ખી કિનારી અને splenic artery ના મૂળ પાસે કાળજીનું કામ માંગતી, મોટી નસોમાં ન ફેલાયેલી body-tail ની ગાંઠ |
અભ્યાસોમાં દૂરબીન distal pancreatectomy થી open કરતાં ઝડપી રિકવરી મળી, તકલીફો સરખી રહી, અને અનુભવી centre માં cancer નાં પરિણામ પણ સરખાં. Cancer ના ઓપરેશનમાં robotic દૂરબીન જેટલું જ છે અને open માં ઓછી વાર ફેરવવું પડે છે; neck અને ધમની પાસેની ચોકસાઈ જેમના માટે મહત્વની હોય એવા દર્દીને અહીં એ સૂચવાય છે.
Chemotherapy પછી પણ ગાંઠ મોટી ધમનીઓ કે portal vein ને અડતી હોય, coeliac axis ગાંઠ સાથે કાઢવી પડે, કે અગાઉનાં ઓપરેશનથી ઘટ્ટ ચોંટણ હોય — ત્યાં open વધુ સલામત છે; આવા સંજોગમાં ખુલ્લા પેટે નસો પર કાબૂ વધુ ભરોસાપાત્ર રહે છે.
નસોથી દૂર નાની ગાંઠમાં અનુભવી હાથે દૂરબીન એ જ ઓપરેશન ઓછા ખર્ચે કરે છે. એક surgeon તરીકે કહું — તમારા કેસમાં એ પૂરતું હોય, તો હું એ સીધું કહીશ.
Robotic કે દૂરબીન ઓપરેશન દરમિયાન લોહી હાથથી વધુ સારું કાબૂમાં આવે એમ હોય, કે ગાંઠ scan કરતાં વધુ ચોંટેલી નીકળે, તો ઓપરેશન open માં પૂરું થાય છે. એની સંમતિ પહેલેથી લેવાય છે.
રિકવરી enhanced-recovery રીતે થાય છે: ઓપરેશનના બીજા દિવસે ઊભા થવું અને પાણી, થોડા સમયમાં ખાવું, catheter વહેલું કાઢવું, અને drain નું પ્રવાહી લીક ન બતાવે ત્યારે drain કાઢવો. Pancreas ના છેડામાંથી રસનું લીક એ આ ઓપરેશન પછીની સૌથી સામાન્ય તકલીફ છે; મોટે ભાગે drain વધુ દિવસ રાખીને એ સંભાળાય છે.
Drain, ઘા કે ઊલટીમાં થોડું પણ લોહી — ભલે જાતે બંધ થઈ જાય — તાત્કાલિક ચેતવણી ગણાય છે, અને તરત CT angiogram થી તપાસાય છે; રાત આખી રાહ નહીં.
Pancreas નો ભાગ કઢાય તો ડાયાબિટીસ શરૂ થઈ શકે, કે હોય એ કાબૂમાં રાખવો અઘરો બને, અને અમુક દર્દીને જમતી વખતે enzyme ની capsule જોઈએ. દરેક મુલાકાતમાં sugar અને પાચન તપાસાય છે.
બરોળ વગર શરીર અમુક infection સામે ઓછું લડે છે. એટલે ઓપરેશન પહેલાં રસી અપાય છે — શક્ય હોય તો ઓછામાં ઓછા બે અઠવાડિયાં પહેલાં — પછી antibiotic લખી અપાય છે, અને કોઈ પણ તાવમાં એ જ દિવસે ડૉક્ટરને બતાવવું. Histology લગભગ બે અઠવાડિયે સમજાવાય છે, અને રૂઝાયા પછી સામાન્ય રીતે chemotherapy શરૂ થાય છે.
Pancreas ના head, body અને tail ની ગાંઠ કેવી રીતે જુદી પડે, એ Dr Harsh Shah સમજાવે છે (YouTube).
Robotic distal pancreatectomy નો ખર્ચ દૂરબીન કે open કરતાં વધુ આવે છે — દરેક ઓપરેશનમાં વપરાતાં robotic સાધનો અને theatre ના વધુ સમયને કારણે. ઓપરેશન પહેલાંની રસી, frozen section, અને લીક થાય તો લાંબું રોકાણ કુલ ખર્ચ વધારે છે. દાખલ થતાં પહેલાં office લેખિત અંદાજ આપે છે.
Policy મંજૂરી આપે ત્યાં Apollo Hospital, Bhat માં cashless દાખલ થવાનું ગોઠવાય છે, અને pre-authorisation ના કાગળો office તૈયાર કરે છે. તમારી policy robotic surgery ને કેટલી મર્યાદા સુધી આવરે છે, એ પૂછી લેજો. Policy ના કાગળ, ફોટો ઓળખપત્ર, CT ની CD અને રિપોર્ટ, EUS અને biopsy ના રિપોર્ટ્સ, અને ડાયાબિટીસ કે લોહી પાતળું કરવાની દવા સહિત ચાલુ દવાઓની યાદી સાથે લાવજો.
★★★★★
“We are very thankful to Dr. Harsh Shah for successfully performing the Whipple’s procedure. From the beginning, he explained everything clearly and gave us great confidence throughout the treatment. Today, we are happy to share that we received the discharge and are going home with a positive feeling. Thank you, Dr. Harsh Shah, for your expertise, care, and support. Highly recommended for GI surgery. — Desai Sonal, Google review, Apollo Hospital, Bhat listing”
★★★★★
“My patient was having tumour in abdomen. Dr Harsh Shah did an operation called whipple’s operation. Today after 7 days of operation, we are being discharged from the hospital. We are happy with the services provided by Dr Harsh Shah & Apollo Hospital. — piyush aanjna, Google review, Gota clinic listing”
★★★★★
“Met with Dr. Harsh Shah for the consultation of one of my relative. Dr. Harsh Shah is an exceptional surgical oncologist in Ahmedabad. His expertise in treating complex GI cancers like liver, pancreas, and colon cancers is truly remarkable. He explains everything clearly and gives patients full confidence in their treatment. Highly recommended for anyone looking for a skilled and compassionate cancer specialist. — Nagesh Patidar, Google review, Gota clinic listing”
Dr Harsh Shah ના Google listing પરના સાચા reviews, જેમ લખાયા છે તેમ જ.
ઓપરેશન પહેલાં રસી, પછી ડૉક્ટરે લખેલી antibiotic, અને કોઈ પણ તાવમાં એ જ દિવસે ડૉક્ટરને બતાવવું — આ ત્રણથી બરોળ વગર સલામત રહેવાય છે. બરોળ નથી એવું લખેલું કાર્ડ સાથે રાખો.
હા. એની lymph nodes અને નસો cancer ના ફેલાવાના રસ્તામાં છે, અને splenic vein ઘણી વાર ગાંઠને અડેલી હોય છે. બંનેને એક ટુકડામાં કાઢવાથી એ વિસ્તાર સાફ થાય છે.
Pancreas પહેલાં neck પાસે કપાય છે અને splenic નસો કાપતાં પહેલાં કિનારી તપાસાય છે. Cancer કાઢી શકાય એમ ન હોય તો કંઈ પાછું ન વળે એવું થયું નથી હોતું.
એ એટલી જ પેશી કાઢે છે. એનો ફાયદો neck અને splenic artery પાસેની ચોકસાઈ છે, અને ભેગા અભ્યાસોમાં open માં ઓછી વાર ફેરવવું પડ્યું. નસોથી દૂર નાની ગાંઠમાં દૂરબીન પણ યોગ્ય છે.
અમુક દર્દીને થાય છે, ખાસ કરીને જેમની sugar પહેલેથી વધેલી હોય. Hospital માં અને follow-up માં sugar જોવાય છે, અને જરૂર પડે તો સારવાર શરૂ થાય છે.
Drain એ વહેલું બતાવી દે છે. મોટા ભાગનાં લીક drain વધુ દિવસ રાખવાથી, પોષણથી, અને ક્યારેક અંદર ભેગું થયેલું પ્રવાહી કાઢવાની નાની procedure થી મટે છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, Ahmedabad
Consultation, CT-MRI અને biopsy ના રિપોર્ટ્સ જોવા, second opinion, follow-up.
Google: 4.9 · 52 reviews
Apollo Hospital — Bhat, Gandhinagar
દાખલ થવું, robotic, દૂરબીન અને open surgery, અને hospital માંની સંભાળ.
Google: 5.0 · 25 reviews
સ્વાદુપિંડના cancer ના ઓપરેશન માટે આખા ગુજરાત, દક્ષિણ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશથી દર્દીઓ આવે છે.
આ centre પર pancreas ના cancer ની robotic surgery વિશે વધુ: Robotic pancreatic cancer surgery, Ahmedabad · HPB cancers ની robotic surgery · આ centre પર robotic cancer surgery · સ્વાદુપિંડનું cancer — સમજૂતી
Pancreas-protocol CT, EUS અને biopsy ના રિપોર્ટ્સ અને CA 19-9 appointment પહેલાં મોકલી શકો, જેથી મુલાકાત શરૂ થાય ત્યારે એ વાંચેલા જ હોય. કયું ઓપરેશન અને કયો રસ્તો — એ મુલાકાતમાં તપાસ પછી અને tumour board માં નક્કી થાય છે. Call કરો +91-63590-11009 WhatsApp પર લખો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
